De luchtvaartindustrie bruist van de speculaties over een mogelijke fusie tussen United Airlines en JetBlue Airways. Hoewel er al maanden geruchten de ronde doen, wijzen recente verschuivingen in het politieke en economische landschap erop dat de kans op een dergelijke deal nu misschien wel open is.
United-CEO Scott Kirby heeft met name interesse getoond en beschrijft JetBlue als een “voor de hand liggende kandidaat” voor consolidatie. De vraag blijft echter: is dit een echte strategische zet, of slechts een houding van de industrie?
Het regelgevingslandschap: een verandering in strategie
Historisch gezien is toezicht door de toezichthouders het belangrijkste obstakel geweest voor fusies van luchtvaartmaatschappijen. Het ministerie van Justitie (DOJ) heeft traditioneel consolidaties geblokkeerd om de concurrentie te beschermen. Het huidige politieke klimaat in de Verenigde Staten creëert echter een unieke opening voor United.
Verschillende factoren suggereren dat de traditionele ‘anti-fusie’-houding zich zou kunnen ontwikkelen:
- Het precedent van Spirit Airlines: De federale overheid overweegt naar verluidt een ongekende stap om Spirit Airlines te ondersteunen – mogelijk via een door de overheid gesteunde lening – om massale ontslagen van haar 14.000 werknemers te voorkomen.
- Politieke optiek: President Trump heeft de wens geuit om de negatieve optiek van faillissementen of liquidaties van grote luchtvaartmaatschappijen onder zijn bewind te vermijden.
- Het verhaal van de “National Carrier”: Scott Kirby, CEO van United, heeft zichzelf gepositioneerd als een voorstander van de huidige regering. Deze afstemming zou hem in staat kunnen stellen de overname van JetBlue niet te beschouwen als een monopolie-opbouwende stap, maar als een “patriottische noodzaak** om Amerikaanse banen te beschermen en de ‘vlagdrager’ van het land te versterken.
Als United kan beargumenteren dat de overname van JetBlue een manier is om te voorkomen dat de luchtvaartmaatschappij afglijdt naar een Chapter 11-faillissement – en daarmee banen te redden – zullen ze mogelijk een veel mildere behandeling van de toezichthouders krijgen dan ze in de afgelopen jaren het geval zouden zijn geweest.
Strategische waarde: meer dan alleen schulden
Een belangrijk afschrikmiddel voor elke koper is de balans van JetBlue, die ongeveer $8 miljard aan schulden bevat. Critici suggereren vaak dat het beter zou zijn om JetBlue failliet te laten gaan en de stukken weer op te pakken, maar deze logica klopt niet. Omdat JetBlue waarschijnlijk een reorganisatie (hoofdstuk 11) zou nastreven in plaats van liquidatie (hoofdstuk 7), zouden haar activa niet zomaar aan concurrenten worden overgedragen.
Voor United wegen de strategische voordelen van het overnemen van het JetBlue-netwerk ruimschoots op tegen de zorgen over de schuldenlast. De overname zou United onmiddellijke, dominante toegang geven tot drie hoogwaardige markten:
- Boston (BOS): Dit zou United in staat stellen Delta en American Airlines uit te dagen voor dominantie in het noordoosten.
- Florida (FLL): United streeft al lang naar een sterkere aanwezigheid in Zuid-Florida. Door de poorten van JetBlue in Fort Lauderdale (en mogelijk de activa van Spirit) te verwerven, zou United een enorme hub kunnen bouwen om te wedijveren met American Airlines.
- New York (JFK): Dit is de ‘heilige graal’. United is momenteel niet aanwezig op JFK, een vooraanstaande mondiale toegangspoort. Hoewel toezichthouders zich misschien afvragen of JFK en Newark (EWR) afzonderlijke markten zijn, zou het vermogen om de infrastructuur van JetBlue te gebruiken de mondiale concurrentiepositie van United veranderen.
Marktverschuiving: De moderne luchtvaartstrategie gaat niet langer alleen over de geografische afstand tussen hubs; het gaat om het veroveren van hoogrentende markten met een enorm potentieel voor creditcarduitgaven.
Is dit een zet voor het algemeen belang?
Hoewel fusies vaak worden bekritiseerd omdat ze de concurrentie verminderen, kan worden aangevoerd dat een fusie tussen United en JetBlue de markt daadwerkelijk zou kunnen optimaliseren. JetBlue is vooral een binnenlandse speler; het ontbreekt aan een mondiaal netwerk om de enorme waarde van een hub als JFK ten volle te benutten.
Door de activa van JetBlue te integreren in een mondiale grootmacht als United, kunnen deze waardevolle slots en gates worden gebruikt om meer internationale reizigers met de VS te verbinden, waardoor mogelijk de efficiëntie van het luchtruim van New York wordt verbeterd.
Conclusie
De huidige samenloop van politieke druk om banen bij luchtvaartmaatschappijen te redden en het verlangen van United naar strategische expansie creëren een ‘perfecte storm’ voor een fusie. Als Scott Kirby van plan is om JetBlue over te nemen, is de kans nu waarschijnlijk open. Als er binnenkort geen deal komt, kan dit erop wijzen dat de interesse meer retorisch dan strategisch was.
